Charlotte Labee

14 t/m 18 juni Brain Energy Retreat

Wat is het defaultnetwerk in je brein?

Heb jij het gevoel dat je altijd druk in je hoofd bent? Of kun je je slecht voor langere periodes op één taak concentreren? Intuïtief voel je waarschijnlijk wel aan dat de oorzaak hiervan gelegen is in het brein. Veel mensen ervaren tegenwoordig een disbalans in de hersenen, waardoor ze bovenstaande en diverse andere symptomen ervaren.

Mede verantwoordelijk hiervoor is volgens onderzoekers het defaultnetwerk in je brein. Van oudsher wordt gedacht dat dit netwerk van verschillende hersengebieden vooral actief is als je in een toestand van rust verkeert. Het defaultnetwerk wordt daarom ook wel het rustbrein genoemd. Maar is dat eigenlijk wel terecht?

De hersendelen in het defaultnetwerk

Verschillende fMRI-onderzoeken hebben aangetoond dat het defaultnetwerk meerdere frontale en pariëtale hersengebieden beslaat. Het gaat hier in het bijzonder om de posterior midline region, de laterale pariëtale cortex in het ventrale gebied en de mediale prefrontale cortex.

Deze breingebieden liggen anatomisch ver uit elkaar en de communicatie verloopt dan ook via de witte stof (myeline) in de hersenen. Myeline zit om de uitlopers (neurieten) van zenuwcellen heen en zorgt voor een goede geleideling van zenuwimpulsen.

Wat doet het defaultnetwerk in je brein?

Met behulp van technieken zoals PET en fMRI hebben neurowetenschappers aangetoond dat het defaultnetwerk doorgaans een lagere activiteit vertoont tijdens het uitvoeren van bepaalde cognitieve taken. Denk hierbij aan extern-georiënteerde taken en typische schoolse vaardigheden zoals het maken van rekensommen of het leren van een taal.

Hierdoor werd altijd gedacht dat het defaultnetwerk alleen in rust actief is. Tegenwoordig is echter duidelijk dat de activiteit in de betrokken hersengebieden ook sterk verhoogt bij introspectieve activiteiten zoals dagdromen (denk aan visualiseren) en het afwegen van morele dilemma’s.

De sterkste activatie in het defaultnetwerk is zichtbaar tijdens taken die een beroep doen op het inlevingsvermogen. Het vermogen om je de situatie van een ander in te beelden vormt een belangrijk onderdeel van de sociale cognitie. Daarom wordt het defaultnetwerk soms ook wel het sociale brein genoemd.

Wanneer is het defaultnetwerk actief?

Het defaultnetwerk is een zeer interessant breingebied, omdat het medeverantwoordelijk is voor je creatieve processen. Wanneer je je even niet op een extern iets focust, krijgt dit breingebied ruim baan om voor je aan de slag te gaan. Denk maar eens aan de momenten dat je in bed ligt, onder de douche staat of je een beetje verveelt – juist dan krijg je vaak de meest geniale ingevingen en ideeën.

Is je breinbalans echter verstoord, bijvoorbeeld door een teveel aan stress en een gebrek aan Brain Food, slaap, ontspanning en beweging? Dan is er een kans dat het defaultnetwerk ook actief is terwijl je bezig bent met het uitvoeren van extern-gerichte taken. Dit uit zich dan helaas vaak niet in briljante ideeën, maar in het gevoel van een overvol hoofd, hersenmist of negatieve gevoelens.

Het defaultnetwerk en ADHD, depressie en alzheimer

In een tijd waarin breingerelateerde klachten zoals ADHD, depressie en alzheimer in opkomst zijn, lijkt het defaultnetwerk hier mogelijk een belangrijke rol in te spelen. Zo zijn er aanwijzingen dat de gelijktijdige werking van het defaultnetwerk en diverse taakgerichte hersennetwerken invloed heeft op de drukte in het hoofd zoals veel mensen met ADHD die ervaren.

Ook bij klachten van depressie hebben wetenschappers veranderingen gesignaleerd in het defaultnetwerk, net als stoornissen in de communicatie met andere hersennetwerken waaronder het centraal uitvoerend netwerk en het salience netwerk. Bovendien ondervindt juist het defaultnetwerk bij een ziekte zoals alzheimer veel schade van de opbouw van bèta-amyloïd in hersenweefsels.

Hoe herstel ik de balans in het defaultnetwerk?

Het defaultnetwerk is een breingedeelte dat fantastisch voor je kan werken. Belangrijk is dan wel dat het actief is in een periode van rust of introspectie en niet als je al met een andere taak begonnen bent. Heb jij het gevoel dat dit laatste bij jou wel het geval is? Dan is het zaak om de activiteit in je defaultnetwerk te verminderen en zo meer ruimte in je hoofd te creëren.

De meest effectieve manier hiervoor is zonder twijfel meditatie. Mediteren leidt tot een verlaagde activatie van het defaultnetwerk en zorgt voor de aanmaak van andere hersengolven in het brein. Uit onderzoek blijkt dat zelfs enkele minuten meditatie al genoeg kunnen zijn om dit effect te bereiken. Je kunt meditatie dan ook gericht inzetten om de activiteit in je defaultnetwerk te verminderen.

Vergeet echter niet om je brein ook op andere vlakken te geven wat het wil! Denk hierbij aan Brain Food, ontspanning, voldoende slaap en beweging. In een gezond en gebalanceerd brein werken alle hersengebieden naadloos met elkaar samen, zodat jij op elk vlak in je leven optimaal kunt functioneren en energiek en positief in het leven staat.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!