Charlotte Labee

Trek elke dag een intentie kaart.

Limbisch systeem: functie en herstellen

Limbisch systeem: functie en herstellen

De emoties die je voelt, het genot dat je ervaart, de motivatie, angsten en associaties die je hebt; al deze en vele andere zaken komen voort uit of hebben te maken met het limbisch systeem in je brein. Maar hoe reageert dit systeem eigenlijk op overprikkeling en welke hersendelen zijn hierbij betrokken? In dit artikel vertel ik alles wat je moet weten over het limbisch systeem.

Wat is het limbisch systeem?

Het limbisch systeem is een groep hersenstructuren in de grote hersenen (het cerebrum), die aan de rand onder de hersenkwabben gelegen is. De naam komt dan ook toepasselijk van het Latijnse woord ‘limbus’ (rand). Het limbisch systeem wordt ook wel het zoogdierenbrein genoemd en bevindt zich anatomisch gezien tussen de hersenstam (het reptielenbrein) en hersenschors (de cortex cerebri).

Naast het limbisch systeem maken we onderscheid tussen de hersenstam (een oudere en instinctievere hersenlaag die vooral is gericht op voortplanting en overleving) en de neocortex (een evolutionair gezien jongere hersenlaag die verantwoordelijk is voor intelligente functies zoals ratio en logica. Bij een brein in balans werken deze hersenlagen optimaal met elkaar samen.

Wat doet het limbisch systeem?

De functie van het limbisch systeem is gericht op het reguleren van onder meer emotie, motivatie, gedrag, leren, genot, angst en emotioneel geheugen. Ook bepaalde mentale aandoeningen of stoornissen worden in verband gebracht met dit systeem in het brein, waaronder schizofrenie, epilepsie en depressie.

Onderdeel van het limbisch systeem zijn verschillende hersengebieden, waarvan ik over een aantal op deze website al eens eerder heb geschreven. De functie van het limbisch systeem als geheel wordt in grote mate bepaald door de functies van de afzonderlijke hersengebieden die samen het zoogdierenbrein vormen:

  • De amygdala. Betrokken bij onder meer agressie, angst en de codering van emotie bij het verwerken van emotionele herinneringen
  • De hippocampus. Betrokken bij onder meer het langetermijngeheugen en de codering van de context bij het verwerken van emotionele herinneringen
  • De hypothalamus. Betrokken bij onder meer regulatie van het autonome zenuwstelsel, de vecht-of-vluchtreatie en activatie van je interne gas- en rempedaal
  • De nucleus accumbens. Betrokken bij onder motivatie, bevrediging, passie, verlangen, het ontstaan van verliefdheid en verslaving
  • De orbifrontale cortex. Betrokken bij onder meer leerprocessen, plannen, redeneren en het nemen van intuïtieve beslissingen
  • De fornix. Betrokken bij onder meer motivatie, ruimtelijke oriëntatie, leerprocessen, emoties en het gedetailleerd herinneren van gebeurtenissen uit het verleden
  • De gyrus cinguli. Betrokken bij onder meer motivatie, spontane emoties en de evaluatie van positieve en negatieve bekrachtigers zoals straf en beloning

Hoe kan ik het limbisch systeem herstellen?

Veel klachten die we tegenwoordig scharen onder een overprikkeld brein, hebben te maken met of komen voort uit het limbisch systeem. Zo kan de amygdala overactief raken als je regelmatig kampt met angst en kan de hippocampus overbelast raken bij regelmatige blootstelling aan stress. Dit kan leiden tot disbalans in het limbisch systeem en een vicieuze cirkel van fysieke en mentale klachten.

Het verhelpen van deze klachten begint bij het tot rust brengen van je limbisch systeem en het herstellen van je natuurlijke breinbalans. Denk hierbij aan meditatie om onverwerkte emoties en negatieve gedachten te observeren en erkennen, maar ook aan yoga om een verhoogde spierspanning doordat je constant ‘aan’ staat te verhelpen.

Zoals alle gebieden in de hersenen, is ook het limbisch systeem gebaat bij gezonde voeding en voldoende slaap, beweging en ontspanning. Meer weten over deze en andere Brain Balance-pijlers waarmee je het limbisch systeem tot rust kunt brengen en overprikkeling kunt verminderen? Lees dan mijn boek Overprikkeld brein.

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het
e-book 'Overprikkeld brein' cadeau!

Ontvang wekelijks handige tips en technieken om je denkvermogen te verbeteren
en een gezonde mentale balans te behouden!

Charlotte Labee Nieuwsbrief

Gratis e-book
"Overprikkeld brein"

Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief en krijg mijn e-book “overprikkeld brein” cadeau.