Charlotte Labee

14 t/m 18 juni Brain Energy Retreat

Hypothalamus: functie en herstellen

Hypothalamus: functie en herstellen

De hypothalamus is een klein hersengebied met een belangrijke functie in de hersenen. Zo is de hypothalamus onder meer betrokken bij de aansturing van het autonome zenuwstelsel en menselijke basisbehoeften zoals eten, paren, vechten en vluchten. In dit artikel leg ik uit hoe een verstoring van de hypothalamus kan leiden tot verschillende aandoeningen, maar ook hoe je de balans in dit hersendeel in veel gevallen kunt herstellen.

Wat is de hypothalamus?

De hypothalamus maakt samen met onder meer de hippocampus en amygdala onderdeel uit van het limbisch systeem. Dit kleine hersendeel fungeert als hormoonklier, weegt slechts 4 gram en is gelegen boven de hypofyse en onder (hypo) de thalamus. De hypothalamus bestaat uit 3 delen – een mediaal, lateraal en periventriculair deel – die samen nog geen 1% van de hersenen in beslag nemen.

De belangrijkste functie van de hypothalamus is het in balans houden van jouw interne processen. Deze gebalanceerde staat noemen we ook wel homeostase. De hypothalamus bewaakt jouw interne balans door je autonome zenuwstelsel en hormonale systeem zowel direct als indirect aan te sturen. Daarnaast bevat dit hersengebied je biologische klok in de vorm van de nucleus suprachiasmaticus.

Wat doet de hypothalamus?

De hypothalamus beïnvloedt jouw gevoelens, sensaties en gedrag om zo voor homeostase te zorgen. Als hormoonklier maakt dit hersendeel hormonen aan die invloed hebben op je gevoelens van honger en dorst, seksuele opwinding, aandrang om te vechten of vluchten. Zo motiveert de hypothalamus je om bepaald gedrag te vertonen als de situatie daar om vraagt.

Hormonen die de hypothalamus aanmaakt zijn gerelateerd aan onder meer de schildklier, bijnieren, geslachtsklieren en je vochthuishouding. Ook oxytocine (het knuffelhormoon) is een hormoon dat voortkomt uit dit proces. Daarnaast stimuleert de hypothalamus in de vorm van de hypofyse een ander nabijgelegen hersengebied om weer andere hormonen aan te maken.

De hypothalamus zorgt middels hormonen niet alleen voor motivatie om bepaald gedrag te vertonen, maar faciliteert dit gedrag ook door je autonome zenuwstelsel aan te sturen. Zo brengt de hypothalamus je lichaam indirect in een staat van paraatheid (actie) of rust (herstel door lichaamsfuncties zoals bloeddruk, hartslag, lichaamstemperatuur en slaap-waakritme te beïnvloeden.

Hypothalamus: verstoring en aandoeningen

Een verstoring in de hypothalamus kan leiden tot een hormonale disbalans. Hierbij kunnen je hormoonspiegels van afzonderlijke hormoonklieren te hoog of juist te laag zijn en zo verschillende aandoeningen veroorzaken. Denk hierbij aan een vertraagde stofwisseling, constante hongergevoelens, slecht slapen of het telkens koud of juist heel warm hebben.

Wanneer er sprake is van meerdere van bovenstaande symptomen, spreken we ook wel van het Hypothalame Syndroom. Over de oorzaken van een verstoring in de hypothalamus is wetenschappelijk nog weinig vastgelegd. Wel zijn er aanwijzingen dat factoren zoals een hersenschudding, toxinen en stress de balans in de hypothalamus kunnen verstoren.

Zoals bij zoveel fysieke en mentale aandoeningen, is een verstoring van de hypothalamus in feite dan ook een verstoring van je Brain Balance. Ook bij de menopauze speelt de hypothalamus een rol. Doordat deze hormoonklier tevergeefs probeert om de productie van oestrogeen en progesteron op peil te houden, ontstaan welbekende klachten zoals opvliegers en transpireren.

Hoe kan ik een hypothalamus uit balans herstellen?

Heb jij problemen met je eetlust (veel of juist geen honger), slaap, lichaamstemperatuur of libido? Dan kan het zijn dat je te maken hebt met een verstoring in je hypothalamus. Je kunt de balans in dit hersengebied herstellen door je brein minder te geven van dat wat het overprikkelt (denk aan stress en suiker) en meer te geven van dat wat het nodig heeft (denk aan Brain Food en ontspanning).

Belangrijk voor de functie van de hypothalamus zijn ook endorfinen. Dit zijn natuurlijke stofjes die je zelf kunt aanmaken door regelmatig te bewegen. Intensieve sportsessies zijn hiervoor niet nodig; al na 10 minuten wandelen komen er endorfinen vrij in je brein. Wandel bij voorkeur in een groene omgeving om dit effect te maximaliseren en het herstel van je hypo

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en krijg het e-book 'Top 10 Brain Foods' cadeau!

Ontvang wekelijks tips & tricks over het vergroten van je breinkennis voor een brein in balans!