Goede slaap is bij kinderen niet altijd vanzelfsprekend. Moeilijk in slaap vallen, midden in de nacht wakker worden of heel vroeg wakker worden zijn problemen die elke ouder wel herkent. Maar wat doet een slaaptekort nu eigenlijk met het kinderbrein en welke invloed heeft dit op de gezondheid en ontwikkeling van het kind?

Hoeveel uur slaap heeft een kind nodig?

Natuurlijk heeft elk kind wel eens last van bovengenoemde slaapproblemen. Belangrijk is vooral dat deze verstoorde slaappatronen niet structureel van aard zijn. Toch blijkt volgens een Nederlands onderzoek dat maar liefst 1 op de 3 kinderen met slaapproblemen worstelt.

Kinderen onder de 4 jaar oud slapen moeilijk door, terwijl kinderen tussen de 4 en 10 vooral moeite hebben met in slaap vallen. Dat is problematisch, want kinderen tussen de 4 en 10 jaar hebben minstens rond de 10 uur slaap per nacht nodig. Kinderen onder de 4 hebben al snel behoefte aan 13 uur slaap en voor baby’s loopt dit op tot maar liefst 20 uur.

Wat doet een slaaptekort met het kinderbrein?

Komt jouw kind met basisschoolleeftijd aan 10 tot 13 uur slaap per nacht? Zo niet, dan is het zaak om de slaapgewoonten eens goed tegen het licht te houden. Onderzoek laat namelijk zien dat kinderen die minder dan 9 uur per nacht slapen een ander brein ontwikkelen dan leeftijdsgenootjes die meer dan 9 uur per nacht slapen.

De verschillen in het brein van deze kinderen zijn met name zichtbaar in hersendelen die geassocieerd worden met zaken als geheugen, concentratie, impulscontrole, cognitieve prestaties en gevoelens van welzijn. Deze hersendelen blijken kleiner te zijn dan bij kinderen die wel goed slapen; een verschil dat 2 jaar na het onderzoek nog steeds zichtbaar was.

Los van zichtbare verschillen in het kinderbrein wordt slaaptekort bij kinderen geassocieerd met tal van mentale aandoeningen. Niet toevallig zijn dit aandoeningen die bij kinderen in opkomst zijn. Denk hierbij onder meer aan depressie, angst, impulsief gedrag en cognitieve moeilijkheden op het gebied van geheugen, besluitvorming en probleemoplossing.

Wat zijn de oorzaken van slaapproblemen?

De oorzaken van slaapproblemen bij kinderen zijn divers. Aan de basis liggen soms fysieke ongemakken zoals darmproblemen of allergieën, maar ook mentale en emotionele belemmeringen zoals angsten, piekeren of stress kunnen een rol spelen. Steeds meer kinderen gaan gebukt onder early life stress en de hoge eisen van de prestatiemaatschappij.

Daarnaast gaan slaapproblemen bij jonge kinderen vaak samen met ontwikkelingsproblemen. Naar schatting heeft bijna 90% van de kinderen met ADHD en autisme een slaapstoornis. Slecht slapen kan bij kinderen met autisme bijvoorbeeld komen door overprikkeling (of juist onderprikkeling) van het brein.

Hoe je kind beter laten slapen?

Een veelgehoorde tip om kinderen beter te laten slapen, is het aanbrengen van duidelijkheid en regelmaat in de slaaproutine. Zo kun je elke avond om dezelfde tijd naar bed gaan en met je kind afspreken dat je in steeds langer wordende tussenpozen even op de kamer komt kijken. Bij oudere kinderen is dat laatste vaak al niet meer nodig.

Zelfs de meest heldere en consequente slaaproutine kan een gebrek aan fysieke en mentale ontspanning bij een kind echter niet compenseren. Let daarom op stress, angsten of gepieker bij je kind en achterhaal wat hiervan de oorzaak is. Het aanpakken van de oorzaak leidt niet alleen tot betere slaap, maar tot een algeheel blijer kind met een gezonder brein.

Goede hulpmiddelen om je kind makkelijker te laten ontspannen, zijn bijvoorbeeld meditatie en ontspannende muziek. Voor baby’s of jonge kinderen kun je deze playlist op Spotify met Brain Balance Music eens proberen. Ook kan het Brain Balance Kids Journal je kind tools geven om beter te leren omgaan met stress en angsten en zo makkelijker in slaap vallen