Zelfliefde is een belangrijk aspect van persoonlijke groei. We zetten te vaak onze eigen behoeften aan de kant voor die van anderen. We mogen vaker ‘nee’ zeggen en onze grenzen aangeven. Dit kan echter doorslaan in individualisme wanneer je je grenzen té scherp aanstelt en je enkel op jezelf focust.

Hoewel we de verwachtingen van de maatschappij een stuk vaker links mogen laten liggen, is het aan de kant schuiven van de behoeften van mensen die dicht bij ons staan een ander verhaal. Een gevoel van gemeenschap cultiveren is belangrijker dan ooit, en de balans creëren tussen zelfzorg en gemeenschap kan best lastig zijn.

Zelfliefde en het gevaar van individualisme

Zelfliefde houdt in dat je jezelf respecteert, je eigen waarde erkent en jezelf toestaat om ‘nee’ te zeggen wanneer dat nodig is. Het is belangrijk om je grenzen aan te geven en jezelf niet constant op te offeren voor anderen. Vooral in de maatschappij waarin we leven, met een snelle manier van leven en constante bereikbaarheid, is het belangrijk dat we die grenzen goed bewaken. Dit kan echter doorslaan wanneer je je grenzen te strak stelt en je volledig op jezelf richt, zonder rekening te houden met de behoeften van de mensen om je heen. Hoewel het belangrijk is om de druk van maatschappelijke verwachtingen te negeren, moeten we de behoeften van onze dierbaren niet zomaar aan de kant schuiven.

Het belang van gemeenschap

Wij mensen zijn sociale wezens en gemeenschap speelt een cruciale rol in ons welzijn – dat zit onze biologie. In zogenaamde ‘blue zones’ – gebieden waar mensen opmerkelijk langer en gezonder leven – is een sterke gemeenschapsband een van de sleutelfactoren van een gezond en lang leven. In Nederland ontbreekt dit gemeenschapsgevoel enorm omdat we in een individualistische maatschappij leven. We zouden niet snel bij de buren om een ei vragen als we er een tekort komen tijdens het bakken van een cake, terwijl op deze manier elkaar helpen juist zo mooi is. Het opbouwen van een hechte gemeenschap kan je helpen om een balans te vinden tussen zelfliefde en verbinding met anderen. Het kan je persoonlijke proces juist te versterken en helpen om niet in het isolement van individualisme te vervallen. Wij mensen zijn er niet op gemaakt om alles alleen te doen, en dat hoeft ook niet, wat de maatschappij je ook probeert te laten geloven.

Tips om balans te vinden

Dat betekent echter wel dat je soms moeilijke afwegingen moet maken. Voel jij weinig energie voor de verjaardag van een vriendin, maar weet je dat zij zich teleurgesteld en verdrietig voelt als niemand komt opdagen omdat ze even rust voor zichzelf nodig hebben? Dan wordt de kwestie van balans flink op de proef gesteld. De onderstaande tips kunnen helpen.

1. Omring je met de juiste mensen
   Zoek mensen die begrijpen wat je doormaakt en die je energie geven in plaats van kosten. Het is belangrijk om een ondersteunend netwerk te hebben dat je aanmoedigt om jezelf te blijven ontwikkelen zonder dat je je volledig afsluit van anderen.
2. Stel gezonde grenzen
   Stel grenzen op een manier die voor jou werkt, maar die ook geen muur optrekken naar jouw dierbaren toe. Laat vrienden en familie weten dat je liever niet de hele dag berichten beantwoordt op WhatsApp, maar dat je liever in het echt afspreekt of een keer per week belt. Dit helpt om verbonden te blijven zonder overweldigd te raken. Als je geen energie hebt voor een feestje, laat diegene dan weten dat je ze heel graag een op een zou zien om een mooi moment te vieren.
3. Ontdek de schoonheid van je gemeenschap helpen
   Een groot probleem van ons gebrek aan zelfliefde is dat we niet om hulp durven vragen. We willen anderen niet ‘tot last’ zijn. Maar je ziet het alleen op die manier als jij de behoeften van anderen ook een last vindt. Dit is een programmering van onze individualistische maatschappij. Vroeger leefde de mens in gemeenschappen en voedden alle vrouwen elkaars kinderen op. Hierdoor was er zoveel rust, steun en plezier. Door je brein te herprogrammeren en anders te gaan kijken naar elkaar helpen, durf jij hier zelf ook meer om te vragen.
4. Het komt van twee kanten
   Zorg ervoor dat je relaties in balans zijn door zowel te geven als te ontvangen. Dit kan betekenen dat je af en toe een maaltijd deelt met je buren, een vriend helpt met een project, of gewoon beschikbaar bent om te luisteren. Door wederzijds ondersteunend te zijn, versterk je je relaties en je eigen welzijn – je wordt namelijk blij van anderen helpen!
5. Neem tijd voor zelfreflectie
   Regelmatige zelfreflectie kan je helpen om te voelen of je goed in balans bent. Vraag jezelf af of je voldoende tijd voor jezelf neemt zonder je te isoleren van anderen. Dit kan je helpen om je aanpak aan te passen en een gezonder evenwicht te vinden.
6. Creëer geen angstgevoel
   Soms kunnen we doorslaan in het bewaken van onze grenzen vanuit angst. Als je bijvoorbeeld een burn-out hebt gehad zul je dat misschien wel herkennen. Uit angst dat het weer gebeurt ga je je grenzen zo erg bewaken dat je jezelf begint af te sluiten van de wereld om je heen. En dat terwijl je met de nieuwe kennis die je hebt de wereld ook weer op een hele nieuwe en mooie manier kunt gaan benaderen, mét de steun van mensen om je heen.

Kortom, zelfliefde en verbondenheid met anderen hoeven elkaar niet uit te sluiten. Door een balans te vinden tussen deze twee aspecten, kunnen we een tegenbeweging creëren tegen het individualisme dat in onze maatschappij zo sterk overheerst. Wij mensen zijn niet gemaakt om alles alleen te doen – maar de steun die we van anderen ontvangen, mogen we ook weer doorgeven.