Angst is een emotie die hoort bij mens-zijn. Het is een natuurlijke reactie op gevaar, biologisch nodig om ons te beschermen. Maar wanneer angst blijvend, irrationeel of overweldigend wordt, kan het je leven negatief beïnvloeden. Hoe kun je terugkerende angsten onder ogen komen?

Zo kun je de angsten die je in het dagelijks leven tegenhouden achter je laten en het leven met open armen tegemoet gaan.

Hoe ontstaan angsten?

Onze hersenen zijn geëvolueerd om te reageren op bedreigingen. Dit deel van onze hersenen, de amygdala, speelt een cruciale rol in het signaleren en reageren op gevaar. Wanneer we een potentieel gevaarlijke situatie opmerken, stuurt de amygdala signalen die het lichaam voorbereiden op een vecht-vlucht reactie. Dit is een natuurlijke vorm van angst die weer wegebt wanneer het gevaar is geweken.

Maar als je constant angsten ervaart, dan reageert de amygdala overgevoelig. Vaak wordt de amygdala dan niet geactiveerd door bedreigende situaties van buitenaf, maar komen de bedreigende situaties van binnenuit. Bijvoorbeeld uit gedachten en onbewuste programmeringen. Breinprogrammeringen ontstaan vaak in de kindertijd. Negatieve ervaringen, trauma’s of zelfs overbeschermende ouders kunnen bijdragen aan het ontwikkelen van angsten. Als je bijvoorbeeld als kind gebeten bent door een hond, dan koppelde je brein het plaatje hond aan gevaar, wat later kan resulteren in een levenslange angst voor honden.

Hoe kunnen angsten je beïnvloeden?

Angsten kunnen een grote impact hebben op ons dagelijks leven. Ze kunnen leiden tot vermijdingsgedrag, waar je situaties vermijdt die angst oproepen, wat er echt voor zorgt dat je bepaalde dingen niet doet of dromen niet volgt. Omdat angsten heel breed en subtiel kunnen zijn, heb je niet altijd door dat je last hebt van angst. Denk aan sociale angsten, zoals angst voor spreken in het openbaar of angst voor afwijzing, tot specifieke fobieën zoals hoogtevrees.

Langdurige angst kan ook lichamelijke symptomen veroorzaken, zoals hartkloppingen, zweten en duizeligheid. Chronische angst kan zelfs leiden tot meer ernstige gezondheidsproblemen zoals hoge bloeddruk en hartziekten, omdat je constant in die vecht-vluchtmodus staat, wat een enorme aanval op je lichaam is.

Zijn sommige breinen meer angstig dan anderen?

Sommige mensen zijn gevoeliger voor angst dan anderen. Dit kan deels te wijten zijn aan genetische factoren. Studies hebben aangetoond dat angststoornissen vaker voorkomen bij mensen met een familiegeschiedenis van deze aandoeningen. Ook kan de balans van neurotransmitters in de hersenen, zoals serotonine en dopamine, een rol spelen. Een onevenwicht in deze chemische stoffen kan bijdragen aan verhoogde angstniveaus. Het kan dus helpen om eens met je familie te praten over hoe zij dit ervaren en of angsten vaker zijn voorgekomen.

Hoe kun je angsten onder ogen komen en ze verminderen?

Als je dagelijks last hebt van je angsten en ze je tegenhouden in dingen die je wil doen en bereiken, hoe klein dan ook, dan is dat een signaal dat jouw angsten je in de weg zitten. Je angsten onder ogen komen is spannend en kost tijd, energie en toewijding, maar als het je lukt, dan zal dat zoveel vrijheid en moed geven. Hoe begin je daarmee? De volgende stappen kunnen helpen:

1. Herken en erken je angst: het is belangrijk om als eerste je angst te identificeren en te erkennen. Wanneer wordt de angst getriggerd? Zijn er bepaalde situaties of omgevingen waarin deze altijd terugkomt? Herkenning is de eerste stap.
2. Stel jezelf geleidelijk bloot: blootstellingstherapie is een bewezen methode om angst te verminderen. Dit houdt in dat je jezelf geleidelijk blootstelt aan de angstige situatie, maar op een veilige manier. Als je bijvoorbeeld bang bent voor publiek spreken, probeer het dan met een klein groepje mensen dat je goed kent en vertrouwt, en praat over een onderwerp waar je blij en enthousiast van wordt.
3. Ontwikkel ontspanningstechnieken: technieken zoals diepe ademhaling, meditatie en yoga kunnen helpen om de lichamelijke symptomen van angst te verminderen. Deze technieken geven je lichaam een signaal dat alles veilig is en dat je kunt ontspannen, wat je helpt om beter om te gaan met stressvolle situaties.
4. Pak de diepere laag aan: angsten zitten vaak diep verankerd in ons onderbewuste systeem, waardoor het lastig kan zijn om ze onder ogen te zien. Speciale technieken zoals hypnotherapie zijn ontwikkeld om bij deze diepere laag te komen en de angst op deze manier op te ruimen.
5. Onderhoud een gezonde levensstijl: angsten, trauma’s en negatieve programmeringen vallen sneller aan wanneer je systeem en gezondheid uit balans zijn. Regelmatige lichaamsbeweging, een gebalanceerd dieet en genoeg slaap hebben een positief effect op je mentale gezondheid. Vooral beweging helpt om stresshormonen te verminderen en endorfines vrij te maken, wat je stemming kan verbeteren.