Charlotte labee theatertour

Charlotte labee theatertour

Tickets bestellen

De kracht van samenwerken: een ode aan collectivisme en (vrouwelijke) gemeenschap

Leestijd 4 minuten
Blogs
Ooit leefden we als mensen in een gemeenschap. Een tijd waarin vrouwen samenwerkten om de lasten van het dagelijks leven te verlichten.

De maatschappij waarin we leven leert ons om onze persoonlijke behoeften en doelen voorop te stellen. Maar ooit leefden we als mensen collectief in een gemeenschap. Een tijd waarin (voornamelijk) vrouwen samenwerkten om de lasten van het dagelijks leven te verlichten. Wat kunnen we van deze manier van leven leren?

Deze zogenoemde vrouwengemeenschappen speelden een cruciale rol in de opvoeding van kinderen en de verdeling van huishoudelijke taken. Kunnen we deze vorm van collectivisme in onze moderne wereld herontdekken en inzetten op een nieuwe manier?

Gemeenschappen

In veel traditionele samenlevingen was het leven sterk gemeenschapsgericht. Met name vrouwen speelden een centrale rol in het sociale weefsel van deze gemeenschappen. Ze vormden hechte netwerken waarin ze samenwerkten aan de opvoeding van kinderen, het bereiden van voedsel, het maken van kleding en huishoudelijke voorwerpen en andere taken die in die tijd voorop stonden. Deze samenwerkingsverbanden waren niet alleen praktisch, maar boden ook veel emotionele en sociale steun.

De focus van vrouwen op huishoudelijke taken in deze gemeenschap betekent echter niet dat vrouwen ondergeschikt waren aan de man – in de oertijd waren er veel gemeenschappen waarbij de ‘crone’ (oude, wijze vrouw) aan het hoofd stond. Toen was het leven nu eenmaal simpeler en hield men zich bezig met dagelijkse taken die gericht waren op het vervullen van de basisbehoeften. Niet alleen vrouwen, maar ook mannen.

Samen kinderen opvoeden

Een van de meest opvallende aspecten van deze gemeenschappen was de ‘collectieve kinderopvang’. In plaats van dat elke moeder afzonderlijk voor haar kinderen zorgde, deelden vrouwen de verantwoordelijkheid voor de zorg en opvoeding van alle kinderen in de gemeenschap. Dit systeem bood meerdere voordelen: het verlichtte de individuele druk op moeders, creëerde een hechte band tussen kinderen en verschillende verzorgers, en zorgde voor een stabiele en veilige omgeving voor de kleintjes.

De verdeling van huishoudelijke taken onder mensen maakte het dagelijkse leven efficiënter en minder stressvol. Men werkte samen met koken, schoonmaken, en andere huishoudelijke taken, waardoor ze meer tijd hadden voor andere activiteiten, zoals ontspanning en creativiteit. Dit gevoel van solidariteit en gemeenschapszin is iets wat we in onze wereld weinig voelen – terwijl het voor het stress-systeem een groot verschil zou maken om zo’n vangnet te hebben. Waarom leven we niet meer op deze manier? Waarom verwachten we van onszelf alles alleen te moeten doen als mensen daar helemaal niet op gebouwd zijn?

De voordelen van een gemeenschap voor de gezondheid

We kunnen daar vandaag de dag nog veel van leren, in onze extreem individualistische maatschappij. Het leven in een hechte gemeenschap biedt veel voordelen voor onze mentale gezondheid. Sociale steun is een van de belangrijkste beschermende factoren tegen stress, angst en depressie. In de gemeenschappen van vroeger had men altijd iemand om op terug te vallen, waardoor er minder eenzaamheid en isolatie was. Het delen van verantwoordelijkheden en ervaringen zorgde voor een gevoel van verbondenheid en zingeving. Dat is bijvoorbeeld terug te zien in de zogenoemde ‘blue zones’. Dit zijn gebieden op de wereld waar mensen gemiddeld langer leven en langer gezond zijn. Uit wetenschappelijk onderzoek naar deze mensen is gebleken dat een sterke sociale gemeenschap een belangrijke oorzaak is van dit gezonde leven. Niet zo gek dus, dat de gezondheid in het westen zo snel achteruitgaat. Sociale verbinding met een grotere gemeenschap is iets dat maar weinig mensen hebben.

Lichamelijke gezondheid

Collectivisme draagt ook bij aan onze lichamelijke gezondheid. Door taken te delen is fysieke arbeid minder belastend en is er meer ruimte voor rust en herstel. Vroeger ondersteunden gemeenschapsleden elkaar in tijden van ziekte of nood, wat de algehele veerkracht en gezondheid van de groep versterkte. Maar ook een algeheel lager stresslevel door de verdeelde druk zorgt ervoor dat we ons fysiek beter zullen voelen.

Gemeenschapszin in de moderne wereld

Hoe kunnen we de voordelen van gemeenschapszin en vrouwengemeenschappen herontdekken en terugbrengen in onze moderne maatschappij op een manier die voor nu werkt?

  1. Start een buurtnetwerk

Organiseer een netwerk van buren die elkaar ondersteunen bij dagelijkse taken zoals kinderopvang, boodschappen doen, of koken. Dit kan beginnen met eenvoudige afspraken zoals het delen van maaltijden of het oppassen op elkaars kinderen. Dit contact opent ook de deur naar makkelijker hulp vragen aan elkaar: iets dat ons mensen verbindt.

  1. Creëer een vrouwencirkel

Een vrouwencirkel is een veilige ruimte waar vrouwen samenkomen om hun ervaringen te delen, elkaar te ondersteunen en van elkaar te leren. Dit kan een maandelijkse bijeenkomst zijn waar jullie samen mediteren, praten, en activiteiten ondernemen die verbinden en steun geven. De sleutel is hier om ruimte en veiligheid en elkaar te geven, om zonder oordeel te luisteren.

  1. Deel verantwoordelijkheden

In plaats van met de buren, kun je ook samenwerken met vrienden of familieleden om taken te verdelen. Dit kan variëren van gezamenlijk koken tot het delen van zorgtaken voor ouderen of kinderen. Vaak vinden oudere familieleden het heel fijn om op deze manier bij het gezinsleven te betrokken worden, wat helpt tegen de grote eenzaamheid die in Nederland onder ouderen bestaat.

  1. Organiseer gemeenschapsevenementen

Bouw meer gemeenschapszin in jouw omgeving op door evenementen te organiseren die mensen samenbrengen. Dit kunnen potluck diners, buurtfeesten, of gezamenlijke tuinprojecten zijn. Zulke activiteiten creëren een gevoel van samenhorigheid en openen weer de deur om later ook makkelijker het contact op te zoeken.

  1. Ondersteun lokale initiatieven

Steun lokale initiatieven die gemeenschapsvorming bevorderen, zoals gemeenschappelijke tuinen, buurtbibliotheken of coöperaties. Door deel te nemen aan en te investeren in dit soort projecten, die vaak op vrijwilligersbasis worden georganiseerd, draag je een steentje bij aan een sterkere en meer ondersteunende gemeenschap.