De natuur is onze raadgever en heler, en we kunnen veel leren van de wereld om ons heen. Dat blijkt ook maar weer uit een nieuw onderzoek, waaruit is gebleken dat chimpansees planten met helende en medicinale eigenschappen bewust eten wanneer ze die nodig hebben.

Dieren weten dus heel goed dat wij in de natuur een apotheek tot onze beschikking hebben – nu mogen wij (westerse) mensen daar ook weer wat meer op vertrouwen.

Bosapotheek van chimpansees

Het begon onderzoekers van Oxford op te vallen dat chimpansees soms planten aten die weinig voedingsstoffen bevatten, maar die wel sterke ontstekingsremmende, antibacteriële of andere medicinale eigenschappen hadden. Was dit puur toeval of een bewuste keuze? Het team trok naar het Budongo Central Forest Reserve in Oeganda om daar 51 chimpansees te volgen en erachter te komen hoe de chimpansees met ziekte en verwondingen omgingen.

Terwijl de onderzoekers de dieren volgden, zagen ze dat gewonde dieren vaker andere planten en kruiden aten dan de rest van de groep. Dit was voeding die niet in het normale dieet van de chimpansees paste, zoals bijvoorbeeld dood hout van een boom uit de Dogbane-familie, bladeren van een varen en schors en hars van de Oost-Afrikaanse mahonieboom. De onderzoekers verzamelden dertien van deze planten en testten ze op hun ontstekingsremmende werking en antibiotica-eigenschappen. Daaruit bleek dat inderdaad 90 procent van deze planten eigenschappen hadden die de groei van bacteriën remden, en een derde ontstekingsremmend werkte.

Ontstekingsremmende werking

Een van de onderzoekers van het team, Elodie Freymann, legt aan Scientias.nl uit dat ze zagen hoe een chimpansee met een verwonding aan zijn hand van een varen at terwijl de rest van de chimpansees dit niet deden. De ontstekingsremmende eigenschappen van deze varen hielpen om de zwelling van de hand tegen te gaan, wat goed leek te werken. Een andere chimpansee had een parasiet opgelopen, en at om die reden boomschors met antibacteriële eigenschappen. De apen voelden instinctief dus heel goed aan wat ze nodig hadden om te helen.

Nieuwe medicijnen

Met de planten en extracten die tijdens dit onderzoek ontdekt zijn, kunnen er mogelijk nieuwe medicijnen worden ontwikkeld om antibioticaresistente en chronische ontstekingsziektes tegen te gaan. Zo leren wij mensen enkel en alleen door te leren van de wijsheid die de natuur bezit. De wereld om ons heen is een apotheek die voor ons beschikbaar is: daar mogen we ontzettend dankbaar voor zijn. In ruil daarvoor is het onze taak om goed voor deze natuur te zorgen. Door illegale boskapping beginnen de medicinale bomen en planten te verdwijnen, wat niet alleen catastrofaal is voor de dieren die ervan gebruik maken, maar ook voor de lokale bevolking die de wijsheid en heling van planten inzet. Natuurbehoud is dus ook enorm belangrijk om de geneeskracht van de natuur niet te verliezen.