Charlotte Labee
Reisverslag #9: De mentale strijd van jongeren: een oproep tot verandering
Het is onwijs mooi om te zien hoe iedereen mijn reis volgt, mijn voice memo’s beluistert en zo betrokken is. Vandaag ga ik het hebben over een gesprek dat ik had met een jongen tijdens het afwassen op een Noorse camping. Maar voordat we daarheen gaan, wil ik je even meenemen naar het prachtige Noorwegen waar ik op dit moment ben.
De kilometers hebben zich opgestapeld tot maar liefst 6000, terwijl ik door het adembenemende Noorse landschap reis. De Lofoten hebben mijn hart gestolen, en ik kan niet anders dan me overgeven aan de schoonheid om me heen. We hebben het waanzinnig naar ons zin en zijn inmiddels alweer in week 6. Het is bizar hoe snel de tijd gaat met soms voor mijn gevoel niks doen. Waarbij ik door mijn brein wordt geconfronteerd met ‘je doet niks nuttigs’. Terwijl ik de hele dag door een huishouden aan het runnen ben, voor eten zorg en alles op 4 vierkante meter moet doen. Na alles zou een fijne douche nu wel prettig zijn en om te kunnen plassen en poepen zonder dat er iemand binnen een meter naast je zit. Hoe leuk ik het kamperen ook vond, merk ik dat ik ook nu wel wat meer ruimte nodig heb om ook mijn eigen dingen goed te kunnen doen. Het stukje verstilling in mezelf vinden kan ik heel goed, ondanks dat we zo dicht op elkaar zitten.
Het is fascinerend hoe we momenten van rust kunnen vinden, momenten van innerlijke verstilling. En dat brengt me terug bij dat gesprek met de jongen tijdens het afwassen, een jongen van een jaar of 19. Terwijl ik naast hem stond, vroeg ik me af of hij ook diezelfde rust en voldoening vond in het afwassen als ik. En inderdaad, hij deelde mijn gevoel toen ik het hem vroeg. Het afwassen werd een moment voor hem om zichzelf terug te trekken, om stilte te vinden te midden van alle drukte. En zo raakten we aan de praat over mentale gezondheid en welzijn in Denemarken.
Mentale gezondheid Denemarken
Ik denk dat we een minuut of 25 met elkaar hebben staan praten over de mentale gezondheid van jongeren in Denemarken. Het gesprek wees me op de alarmerende cijfers over mentale gezondheid bij jongeren, niet alleen in Nederland maar ook in Denemarken, waar deze jongen vandaan kwam. Er is bijna geen wendbaarheid en flexibiliteit meer door de enorme disbalans waar zij zich in bevinden. Ik leerde dat een groot percentage jongeren te maken heeft met burn-outklachten, depressie en gevoelens van leegte. Een verontrustende trend die ik niet kan negeren.
Breinregels
Wat me opviel in ons gesprek was het belang van zelfbeschikking en vrijheid voor jongeren. Ze verlangen ernaar om hun eigen keuzes te maken, om niet langer gestuurd te worden door de verwachtingen van anderen of de druk van de maatschappij. Het is cruciaal voor hun mentale welzijn dat ze de ruimte hebben om hun eigen pad te volgen, om hun eigen waarden en interesses te ontdekken. Zodat ook zij ruimte voelen voor zichzelf als persoon in de maatschappij. Die zelfbeschikking is zo enorm belangrijk voor het brein van eenieder zijn of haar leven. Dit kun je wel zien als één van de breinregels die voor iedereen belangrijk is, ook voor jonge kinderen en ook voor volwassenen.
Gebrek aan ruimte voor zelfbeschikking
Doordat we niet zoveel ruimte hebben voor zelfbeschikking hebben we niet door dat we eigenlijk heel erg in ons leven gestuurd worden. Wanneer je niet je eigen hersenregels naleeft, zorgt het ervoor dat je eigenlijk te veel prikkels binnenkrijgt om te kunnen verwerken. Wanneer je onbewust leeft in dit conflict, merk je dat de klachten ernstiger worden. Niet alleen mentale maar ook fysieke klachten. Die klachten zullen steeds vaker opsteken, steeds meer oplopen, totdat we het conflict waar dat brein zich in verkeerd gaan oplossen en meer oorzakelijk gaan kijken dan naar de gevolgen van de situatie.
Uiteindelijk is het een uiting van het biologische model dat geldt voor ons brein. De biologie heeft een bepaalde manier en gedrag dat we willen veranderen van mensen. Vanuit Brain Balance kijken we naar de oorzaak. De oorzaak zit in de biologie van ons brein en niet in het gedrag. Door te kijken naar de oorzakelijke verandering, geloof ik erin dat er heel veel veranderd kan worden. We kunnen heel simpel de veranderingen in ons brein en de breinen om ons heen inzetten. Wat krijgen we ervoor terug? We leren anders omgaan met ons eigen beloningssysteem. Er ontstaat flexibiliteit in het brein.
Er zijn verschillende soorten brein regels, zoals die van zelfbeschikking, die ik allemaal ga behandelen tijdens de live dag in Ahoy op 25 november 2023.
Mentale gezondheid van jongeren in Nederland
Is het jongeren brein dan heel anders dan het volwassenen brein? Als we het hebben over de regels van het brein, dan niet, als we het hebben over ontwikkeling, dan wel. Jongeren hebben pas een volwaardig volwassen brein rond de 27 jaar. Als we dan kijken naar de cijfers hoe het gaat met onze jongeren heeft op dit moment:
- 82% van de jongeren burn-out klachten.
- 33% van de jongeren wel eens aan zelfdoding gedacht.
- 56% ervaart het gevoel van leegte in zijn of haar leven.
Ik vind dit best wel heel erg. Deze schrijnende inzichten en getallen. Hoe kan het nu eigenlijk dat het zo enorm is misgegaan of nog steeds mis gaat met de jongeren? De druk van de maatschappij is zo behoorlijk hoog en als je dan ook nog ziet dat de mentale gezondheid van de jongeren niet de aandacht krijgt die het nodig heeft… Waar gaat het dan mis?
Ik geloof erin dat een van de dingen, een van de belangrijke oorzaken, de regels zijn die ooit door iemand bedacht zijn. Regels die we eigenlijk lang al klakkeloos overnemen in ons onderbewustzijn en ook iets wat helemaal niet werkt en dat we dat wel blijven doen. Daar gaat iets mis. Onderbewust krijgen we dus een programmering met ons mee, die ons dag in dag uit laat doen wat we doen. Het gedrag wat we vertonen, het gevoel dat we hebben. Daarmee raken we dus de grip kwijt om onszelf als mens te ontwikkelen.
In de huidige maatschappij is er namelijk helemaal geen ruimte voor die zelfontwikkeling, die ontwikkeling vanuit zelfbeschikking. Dit zal in de komende periode echt moeten gaan veranderen. Een voorbeeld dat ik hierbij wil aanhaken is bijvoorbeeld onze jongerenavond die wij organiseren. Het is zo enorm hard nodig. Jongeren voelen zich niet gezien en niet gehoord, de eenzaamheid is intens groot.
Ik voel mezelf ook wel een stukje verantwoordelijk, om voor nieuwe generaties ondersteuning te bieden. En als we dan zien hoeveel behoefte er is naar initiatieven en ondersteuning. Daar willen wij vanuit Brain Balance graag een steentje aan bijdragen.
Tijd voor verandering
Alle problemen en misstanden zullen echt niet in één keer opgelost raken. Ik spreek veel jongvolwassenen, maar ook volwassenen. Die bang zijn in de werkgever, cultuur of collega’s en leidinggevenden. Hierdoor dus niet zichzelf durven en kunnen zijn. De angst haal de veiligheid weg en veiligheid is zo’n belangrijk protocol wat we allemaal nodig hebben. Ik vind het dan ook helemaal niet gek dat er zoveel mensen kampen met burn-out, angstoornissen, depressies en meer. Wanneer je dan ook kijkt hoe de media daarop inspeelt, er wordt veel angst en negativiteit aan het licht gebracht.
Daarom geloof ik dat het tijd is voor verandering. We moeten jongeren de tools en inzichten geven om hun eigen mentale welzijn te bewaken. Zelfbeschikking, het kunnen maken van eigen keuzes, is een cruciale stap in dit proces. Het is tijd om het heft in eigen handen te nemen en te werken aan een gezonde balans.
De druk van de maatschappij, het vasthouden aan oude systemen en de verslavende technologieën zijn obstakels die we moeten overwinnen. Laten we jongeren ondersteunen in het ontdekken van hun eigen kracht en potentieel. Laten we ruimte creëren voor open gesprekken over mentale gezondheid en welzijn. Alleen zo kunnen we de trend van toenemende mentale klachten doorbreken en een positieve verandering teweegbrengen.
In mijn volgende blog wil ik dieper ingaan op de biologische regels van ons brein en hoe deze van invloed zijn op onze mentale gezondheid. Wil je al direct meer weten? Luister dan naar mijn podcast.
Liefs,
Charlotte
